Sześć etapów, przez które przechodzi każda faktura zakupu
Niezależnie od wielkości firmy faktura kosztowa przechodzi te same kroki. Różni się tylko to, kto je wykonuje i ile razy ktoś musi o coś dopytać.
1. Odbiór. Faktura pojawia się w KSeF albo w skrzynce, ktoś musi ją zauważyć i pobrać.
2. Przypisanie. Trzeba ustalić, kto zamówił towar lub usługę i kto odpowiada za koszt.
3. Opis merytoryczny. Zamawiający wpisuje, czego dotyczy wydatek, dział, MPK albo projekt.
4. Zatwierdzenie. Osoba uprawniona uznaje koszt za zasadny, czasem w dwóch krokach według kwoty.
5. Kontrola przed zapłatą. Sprawdzenie kwoty, terminu i rachunku dostawcy na Białej liście VAT.
6. Przekazanie do księgowości. Księgowa dostaje fakturę z opisem i śladem decyzji i ją księguje.
Wymóg sprawdzenia dowodu pod względem merytorycznym, formalnym i rachunkowym oraz jego zatwierdzenia wynika z art. 21 ustawy o rachunkowości. Ustawa nie mówi, jak firma ma to zorganizować, więc każda układa obieg po swojemu, a koszty tego układu zwykle są niewidoczne.
Jedna faktura na 7 380 zł przez cały obieg
Weźmy firmę usługową z 25 pracownikami. Kierownik działu IT zamówił telefonicznie pięć monitorów za 7 380 zł brutto. Dostawca wystawił fakturę w KSeF z terminem płatności 14 dni. Firma ma zasadę, że faktury powyżej 5 000 zł zatwierdza dodatkowo dyrektor finansowy.
W wersji ręcznej księgowa raz dziennie przegląda KSeF, pobiera fakturę i widzi nazwę dostawcy sprzętu. Nie wie, kto zamawiał, więc pisze do trzech kierowników. Kierownik IT odpisuje po dwóch dniach, opis podaje w mailu. Księgowa przesyła fakturę dyrektorowi, ten zatwierdza po kolejnych trzech dniach, bo był w delegacji. Do przelewu zostaje pięć dni, a nikt nie sprawdził rachunku dostawcy.
W systemie obiegu faktura wpada automatycznie w ciągu godziny. Reguła dla tego dostawcy kieruje ją do kierownika IT, który dostaje powiadomienie, wybiera MPK i wpisuje dwa zdania opisu. Kwota przekracza 5 000 zł, więc faktura idzie do dyrektora, który zatwierdza ją z telefonu w delegacji. Przed przelewem system sam sprawdza rachunek na Białej liście, a księgowa dostaje komplet w paczce na koniec dnia.
Ile minut zajmuje każdy etap ręcznie i w systemie
Poniższe czasy to założenia dla typowej firmy, nie pomiar. Liczą czas pracy wszystkich osób razem, bez czasu oczekiwania.
Największa różnica nie leży w samym zatwierdzaniu, tylko w etapie drugim. Ustalenie, czyja jest faktura, to praca, której nikt nie planuje, a która wraca przy każdym dokumencie bez nazwiska zamawiającego. Szerzej o podziale ról piszemy w artykule kto opisuje i kto zatwierdza faktury.
| Etap | Ręcznie (mail, KSeF, arkusz) | W systemie obiegu | Kto zyskuje |
|---|---|---|---|
| Odbiór z KSeF i pobranie PDF | 2 min | 0 min, automatycznie | księgowa |
| Ustalenie, kto zamawiał | 4 min, maile do kilku osób | 0 min, reguła według dostawcy | księgowa |
| Opis merytoryczny | 3 min, opis w mailu do przepisania | 1 min, szkic z poprzednich faktur | kierownik i księgowa |
| Zatwierdzenie (jeden albo dwa kroki) | 3 min, przesyłanie i przypominanie | 1 min, jedno dotknięcie | zatwierdzający |
| Kontrola rachunku przed przelewem | 2 min, ręcznie albo wcale | 0 min, automatycznie | osoba od przelewów |
| Przekazanie do księgowości | 2 min, zbieranie załączników | 1 min, jedna paczka | księgowa |
| Razem | około 16 min | około 3 min |
Ile kosztuje miesiąc obiegu przy 200 fakturach
Przy 200 fakturach kosztowych miesięcznie ręczny obieg według tabeli zajmuje około 53 godzin (200 razy 16 minut), a obieg w systemie około 10 godzin. Różnica to 43 godziny, czyli ponad pięć dni roboczych jednej osoby.
Stawka 60 zł za godzinę to założenie obejmujące wynagrodzenie z narzutami. Podstaw własną. Nawet jeśli Twoje czasy są o połowę krótsze, abonament zwraca się kilkukrotnie. Do tego dochodzą rzeczy, których tabela nie liczy: odsetki za spóźnione płatności, koszt przelewu na rachunek spoza Białej listy, którego nie da się zaliczyć do kosztów podatkowych, i nerwy przy zamknięciu miesiąca. Rozbicie samego abonamentu na składniki pokazujemy w artykule ile kosztuje system obiegu faktur.
| Pozycja | Ręcznie | W systemie |
|---|---|---|
| Faktur miesięcznie | 200 | 200 |
| Czas pracy łącznie | około 53 godziny | około 10 godzin |
| Koszt pracy przy 60 zł za godzinę | około 3 180 zł | około 600 zł |
| Abonament netto | 0 zł | 249 zł (Start) albo 549 zł (Firma) |
| Razem miesięcznie | około 3 180 zł | około 850 zł do 1 150 zł |
Trzy miejsca, w których faktura kosztowa najczęściej stoi
Po wejściu KSeF pierwszy problem urósł, bo faktury przestały przychodzić mailem do zamawiającego. Co dokładnie zmienia się po stronie kupującego, opisaliśmy w artykule faktury kosztowe w KSeF. Aktualne terminy i zasady KSeF publikuje Ministerstwo Finansów w serwisie podatki.gov.pl o KSeF.
- Między odbiorem a przypisaniem. Faktura leży w KSeF albo w skrzynce księgowej, a zamawiający nie wie, że już jest. Rozwiązaniem są reguły według dostawcy, które kierują ją od razu do właściwej osoby.
- Przy zatwierdzeniu powyżej progu. Druga osoba, zwykle dyrektor albo członek zarządu, ma najmniej czasu. Pomaga zatwierdzanie z telefonu i zastępstwo na czas urlopu.
- Przed przelewem. Faktura jest zatwierdzona, ale nikt nie wie, że termin mija jutro. Przypomnienie o terminie płatności i paczka przelewów rozwiązują to bez arkusza.
Kiedy ręczny obieg jeszcze wystarcza, a kiedy już nie
Ręczny obieg ma sens, gdy firma ma jednego zatwierdzającego, mniej niż 30 faktur miesięcznie i właściciela, który pamięta każdy zakup. Wtedy etap drugi praktycznie nie istnieje.
Program do obiegu zaczyna się opłacać, gdy pojawia się choć jeden z tych sygnałów: więcej niż dwóch zatwierdzających, próg kwoty z drugim krokiem, kilka NIP albo księgowa, która co miesiąc pisze do kierowników z pytaniem o opis. Wtedy każda kolejna faktura dokłada te same kilkanaście minut. Program, który obsługuje wszystkie sześć etapów od odbioru z KSeF do paczki dla księgowej, opisuje strona program do obiegu faktur kosztowych, a same reguły i progi strona akceptacja faktur. Organizacje rozliczające granty przypisują koszt do projektu przy opisie, jak w przypadku KSeF dla fundacji.
Najczęstsze pytania
Jak wygląda obieg faktury kosztowej w firmie?
Faktura przechodzi przez odbiór, przypisanie osoby, opis merytoryczny, zatwierdzenie, kontrolę przed zapłatą i przekazanie do księgowości. W małej firmie część etapów robi jedna osoba, w większej każdy etap ma innego właściciela, a powyżej progu kwoty zatwierdza też dyrektor lub zarząd.
Kto powinien opisywać fakturę kosztową?
Opis powinna wpisać osoba, która zamówiła towar lub usługę, bo tylko ona wie, czego dotyczył zakup i do jakiego działu należy. Księgowa sprawdza opis formalnie i rachunkowo, ale nie powinna go zgadywać ani zbierać mailami.
Ile trwa obieg faktury kosztowej?
Przy ręcznym obiegu od wpływu do zatwierdzenia mija zwykle kilka dni, bo faktura czeka na ustalenie zamawiającego i na zatwierdzającego. W systemie z regułami i powiadomieniami ten sam obieg zamyka się często w ciągu jednego dnia roboczego.
Czy obieg faktur kosztowych musi być elektroniczny?
Przepisy nie wymagają systemu obiegu, wymagają sprawdzenia i zatwierdzenia dowodu księgowego. Po wejściu KSeF faktury i tak są elektroniczne, więc drukowanie ich do podpisu dokłada pracy, zamiast jej ubywać.
Policz obieg na własnych fakturach
Załóż konto, podłącz KSeF i ustaw reguły dla dziesięciu największych dostawców. Po miesiącu porównasz czas z tabelą powyżej na własnych liczbach.